Het analyseren van de werken van Walter Gropius tegen de achtergrond van de tijdsgeest heeft de volgende basisconcepten aan het licht gebracht.
Geometrische basisvormen
Algemen opvatting van de progressieve stromingen uit die tijd is dat er gebroken moet worden met het verleden. Het overmatig toepassen van decoratieve franjes is iets van het verleden, iets wat niet meer past in de huidige tijdsgeest. Gropius deelde die opvatting. Het functionele krijgt voorang op de vorm.
Het ornament wordt verlaten ten gunste van sobere geometrische basisvormen en het gebruik van moderne materialen.
Niet dragende gevels
De techniek was in zoverre gevorderd dat gevels niet langer dragend hoeven te zijn.
Gropius was enthousiast over deze vorderingen en wilde dit benadrukken door in zijn architectuur vooral vliesgevels toe te passen. De vliesgevels zijn transparant wat het niet dragende karakter van de gevels benadrukt.
Bij het bauhaus wordt dit erg duidelijk toegepast. Het glas hangt als een gordijn aan de gevel, de gevel
is niet meer dragend door de kolommenstructuur die je terug vind in bauhaus. Deze
structuur zorgt ervoor dat de gevels niet meer dragend hoeven te zijn en deze
zijn dus vrij indeelbaar en je krijgt ruimte voor een grote glazen gevel.
Contrast
Door het contrast open en gesloten toe te passen word in het werk van Gropius nog eens benadrukt dat gevels niet dragend hoeven te zijn.
de masssa van de ingang bij de Fagus fabriek is enorm in contrast met de vliesgevel direct erachter.
- - Open/gesloten
Bij het Bauhaus vind je dit terug in het contrast tussen de
workshop area die ruim en open is. Dit in tegenstelling tot de technische
school, deze is gesloten van de buitenwereld en je hebt minder overzicht op de
ruimte.
- - Zwart/wit
Het complex is licht gekleurd, lichtgrijs en
gebroken wit. De kozijnen zijn zwart, en dit steekt af tegen het complex.
Hierdoor krijg je een interessant contrast die vooral de technische uitingen in
het Bauhaus benadrukt.
Vrije indeelbaarheid plattegrond
De opkomst van de techniek is dé tendens van die tijd, om de tijdsgeest goed weer te kunnen geven moet hier dus optimaal gebruik van gemaakt worden.
Door het gebruik van gewapend beton en staal is het mogenlijk grote vrije overspanningen te realiseren wat er voor zorgt dat een vrij indeelbare plattegrond mogelijk is.
Bij het Bauhaus zie je dat er pilaren zijn geplaatst in
plaats van wanden om het gewicht op te vangen, deze zijn bovenin breed en
onderin smal om zoveel mogelijk een vrije indeling te krijgen en volledig zicht
op de ruimte.
Eenheid van kunst en techniek
Op het kantoor van Peter Behrens maakte hij zich het gedachtegoed van zijn leermeester eigen.
Namelijk: "Het eigenlijke doel van een gebouw, de gebruiksvorm, moet tot een kunstvorm worden verheven , zodat het de geest van zijn tijd kan weerspiegelen".
"De eenheid van kunst en techniek, zoals Gropius die voor het Bauhaus zou verlangen, vindt hier zijn oorsprong. Gropius zag in kunst en techniek, wat in de discussie van toen vaak gelijkgesteld werd aan "cultuur en beschaving", de grootste tegengestelde dualiteit van zijn tijd en het was de taak van de architect om deze tegenstellingen met elkaar te verzoenen.
De plattegrond van het Bauhaus is gebaseerd
op vliegtuigrotoren die in de buurt van dessau werden gemaakt. Hierdoor krijg
je ook een asymmetrische plattegrond die ervoor zorgt dat je door het hele
gebouw moet lopen om de beleving te krijgen van heel het complex. De
zichtlijnen worden hierdoor namelijk onderbroken.
Het kantoor van Walter Gropius en Adolf
Meijer zijn gelegen op het deel dat over de weg heen gaat. Dit doet denken aan
de brug van een schip, waar normaal de kapiteins zitten.
Ook in de constructie wordt niks tot de
verbazing over gelaten, waar kolommen elkaar tegenkomen zie je duidelijk de
bouten waar ze mee vast zitten. Je ziet hoe alles vast zit aan elkaar. Niks
wordt weg gesmeerd.
-
In het bauhaus is techniek ook gebruikt als
kunst voorwerp
Een goed voorbeeld hiervan is dat de
constructie wordt geaccentueerd, dit door contrasterende kleuren toe te passen
op de constructie. Hierdoor kunnen de studenten zien hoe de constructie werkt,
en wordt het duidelijk dat de constructie een belangrijk onderdeel is van het
Bauhaus.
Ook een goed voorbeeld hiervan zijn de
radiatoren, het is in het geheel te zien hoe de buizen van en naar de
radiatoren lopen en hoe het gebouw dus van warmte voorzien wordt. In de trappenhallen
zie je dat radiatoren op de plek zijn gehangen waar normaal gesproken
schilderijen zouden hangen van veelbesproken schilders, dit werd gezien als een
punt van macht. Walter Gropius heeft ervoor gekozen om in plaats van de
schilderijen hier radiatoren op te hangen. Functie heeft het niet, het is puur
het statement wat hij hiermee wil maken. Ook de TL- verlichting aan het plafond
is zo gehangen dat de buizen te zien zijn hoe deze in serie zijn geschakeld. De
manier waarop de ramen open en dicht gaan is ook niet verborgen gebleven, in
deze tijd is het zo dat die techniek verwerkt zit in de kozijnen. Bij het
bauhaus is het tegenovergestelde waarheid. De ramen gaan open en dicht
doormiddel van stalen kettingen aan een katrol, hier trok je aan waardoor de
ramen open gaan met een draaibeweging.
Standaardisering
In zijn ogen een direct en onvermijdelijk gevolg van de industrialisering. Gropius richte zich erg op het rendement in het bouwen en moedigde de industrialisering van de woningbouw door standaardisering aan. Door elementen met dezelfde afmetingen veel toe te passen in een gebouw, werd het bouwproces aanzienlijk ingekort en daalden de kosten enorm. Dit ecomomisch-industriële uitgangspunt zou hij altijd blijven hanteren.
Het bauhaus is in een zeer korte tijd gebouwd, dit doordat het bouwterrein om te bouwen tot een fabriek, alles wordt ter plekke gefabriceerd of gefabriceerd aangeleverd zodat het gelijk verwerkt kan worden. Dit heeft gezorgd voor een revolutie. Bouwen ging hierdoor veel sneller.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten